محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
1058
قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى )
صنعت آن پوست هليلهء زرد هليله كابلى هليلهء سياه لاجورد مغسول بسفايج فستقى افتيمون بادرنجبويه اسطوخودوس از هريك هشت درم سقمونياى مشوى يك درم كثيرا دو درم ايارج دوازده درم طلاى محرق يك درم كوبيده بكلاب سرشته حب سازند حبّ الذّهب حكيم احمد موسوى نافع از براى رمد و صداع و ابتداى نزول آب در چشم صنعت آن صبر سقوطرى سقمونياى مشوى از هريك يك مثقال پوست هليلهء زرد دو مثقال و نيم كوفته بيخته با آب حب سازند شربتى دو درم حبّ الذّهب كه نافع است از براى مواد حاره و امراض آن صنعت آن صبر سقوطرى ده درم تربد سفيد مدبّر هفت درم مصطكى رومى برك كل سرخ از هريك دو درم و نيم زعفران نيم درم پوست هليلهء زرد پنج درم سقمونياى مشوى سه درم و نيم و در نسخهء ديكر دو درم و نيم است بدستور مقرر حب سازند شربتى از دو درم تا وزن دو مثقال با آب نيم كرم [ حبّ الذّهب ثابت بن قره ] حبّ الذّهب ثابت بن قره اين حبّ درد سر و شقيقه را سود دارد و چشم را جلا دهد و اخلاط فاسده را از بدن باسهال دفع كند و بدن و معده و سر را پاك كند صنعت آن صبر سقوطرى بيست درم كثيرا مصطكى رومى زعفران و سقمونياى مشوى از هريك سه درم پوست هليلهء زرد ده درم ورق كل سرخ چهار درم كوفته بيخته با آب سرشته حب سازند شربتى دو درم و نيم و در نسخهء شفائى وزن كل سرخ پنج درم است و كفته كه اجزا را بكلاب سرشته حب سازند و نسخهء صاحب ميزان الطّبايع مطابق نسخهء شفائى است و كفته كه شربتى از آن دو درم و نيم است و مزاجش كرم است در يك درجه و نيم و خشك است در اواخر درجهء دويم [ حبّ الذّهب منقول از بياض بخطّ ميرزائى ميرزا محمد باقر ] حبّ الذّهب منقول از بياض بخطّ ميرزائى ميرزا محمد باقر مجرب از براى اوجاع سر و جلاى چشم و تنقيهء بدن و معده صنعت آن صبر سقوطرى پوست هليلهء زرد از هريك بيست درم مصطكى رومى كثيرا زعفران سقمونياى مشوى از هريك سه درم كل سرخ منزوع الاقماع پنج درم كوفته بيخته با آب حب سازند شربتى از دو درم تا دو درم و نيم حبّ رجا صنعت آن تربد سفيد يك درم و نيم غاريقون ايارج فيقرا از هريك چهار دانك قنطوريون ماهى زهرهء عصاره افسنتين از هريك دو دانك كوفته شحم حنظل سقمونيا از هريك سه حبه مقل ازرق انيسون هريك دانكى كوفته بيخته با آب رازيانه حب سازند [ حب راوند صبرى ] و حب راوند صبرى در راوند مذكور شد حبّ ربو ربو را سودمند بود صنعت آن تربد يك درم ايرسا نيم درم ايارهء فيقرا غاريقون از هريك يك درم محموده دانكى مقل دو دانك بنفشه نيم درم كوفته بيخته با آب حب سازند حبّى كه رعشه و فالج و استرخا و امراض بارده را نافع است صنعت آن اياره فيقرا عاقرقرحا از هريك پنج درم و در نسخهء معصومى عاقرقرحا سه درم است جندبيدستر شيطرج بزر البنج از هريك سه درم سكبينج شحم حنظل از هريك چهارده درم كوفته بيخته با آب حب سازند شربتى دو درم و نيم حبّ سكبينج جالينوس امراض بارده و استسقا و قولنج و فالج و لقوه را سود دارد صنعت آن پوست هليلهء زرد پوست هليلهء كابلى هليلهء سياه املهء منقى از هريك شش درم و در نسخهء ديكر پانزده درم است زنجبيل دارچينى از هريك پنج درم فلفل سياه دارفلفل اسارون از هريك سه درم مر صافى تخم كرفس نانخواه وجّ تركى سليخهء سياه شيطرج هندى حب بلسان از هريك دو درم مصطكى شانزده درم و در نسخهء ديكر شش درم غاريقون سفيد ده درم سكبينج سى درم صبر سقوطرى چهارده درم مقل ازرق چهار درم سكبينج و مقل را نيم كوفته در آب كندنا حب سازند هر حبى به قدر فلفلى شربتى يك مثقال و نيم تا دو مثقال با آب نيم كرم است وقت خواب فرو برند و بايد كه قبل از استعمال و بعد از استعمال اين حب يك روز پرهيز كنند حبّ سكبينج بنسخهء صاحب اختيارات بديعى صنعت آن صبر سقوطرى سكبينج تخم كرفس انزروت سفيد پوست هليلهء زرد از هريك دو درم و نيم تربد سفيد تراشيده بروغن بادام شيرين چرب نموده دو درم شحم حنظل يك درم و نيم مجموع را كوفته بيخته با آب حب سازند و اكر با آب رازيانهء تازه سرشته حب سازند بهتر است شربتى سه درم و محمود بن الياس در اين نسخه صبر داخل نكرده و در نسخهء ديكر وزن تربد ده درم است و يك درم سقمونيا نيز داخلست حبّ سكبينج ديكر بيماريهاى بلغمى و فالج و لقوه و اوجاع مفاصل را زائل كرداند صنعت آن سكبينج اشق جاوشير شحم حنظل از هريك ده درم فلفل سياه زنجبيل دارفلفل شيطرج هندى نانخواه جندبيدستر زعفران از هريك دو درم پوست هليلهء كابلى پوست بليلهء املهء منقى سورنجان مصرى از هريك سه درم تربد سفيد مدبّر سقمونياى مشوى از هريك پنج درم صبر سقوطرى بيست درم باب كندنا حب سازند شربتى دو درم تا سه درم حبّ سكبينج ديكر كه همين منافع دارد صنعت آن سكبينج اشق مقل ازرق جاوشير بزر حرمل شحم حنظل از هريك دو دانك صبر سقوطرى نيم درم تربد سفيد چهار دانك و در نسخهء ديكر چهار درم است صموغ را در آب كرنب بخيسانند تا حل شود و باقى ادويه را كوفته بيخته بان بسرشند و حب سازند جمله يك شربت است حبّ سكبينج فالج و لقوه و نقرس و وجع ظهر و رياح غليظه را دفع كند و حيض بكشايد صنعت آن سكبينج صبر سقوطرى اشق جاوشير مقل ازرق حرمل شحم حنظل پوست هليلهء زرد انزروت سفيد بدستور مقرر حب سازند شربتى دو درم [ حبّ سكبينج به نسخهء ابن جزله ] حبّ سكبينج به نسخهء ابن جزله كفته كه اين حب درد قولنج و درد معده و درد امعا و مقعده و بواسير را نافع بود و بادهاى غليظه را دفع كند و حيض براند صنعت آن بكيرند صبر سقوطرى زرد سكبينج تخم كرفس انزروت سفيد پوست هليلهء زرد از هريك پنج درم تربد سفيد بيست درم تخم حنظل سه درم اجزا جداجدا كرفته وزن كرده درهم اميزند و حبّها سازند هر حبّى به قدر نخودى شربتى سه درم حبّ سكبينج به نسخهء ديكر از جهة حمل كرفتن و وجع ظهر نافع باشد صنعت آن صبر سقوطرى مصطكى بزر الحرمل هليلهء سياه از هريك دو درم تربد سفيد سكبينج از هريك هفت درم كوفته بيخته حب سازند شربتى سه درم حب سليم تنقيهء سر كند از اخلاط صنعت آن صبر سقوطرى تربد سفيد مجوف از هريك ده درم شحم حنظل سقمونياى مشوى از هريك سه درم انيسون نمك طعام از هريك دو درم كوفته بيخته حب سازند هر حبى به قدر نخودى شربتى از براى اقويا دو درم و براى ضعفا يك مثقال حبّ شيطرج منقول از معصومى اوجاع وركين و عرق النّسا را سودمند بود و اخلاط لزجه را دفع سازد صنعت آن سكبينج مقل اشق جاوشير فرفيون از هريك يك درم صبر زرد افتيمون غاريقون از هريك يك و نيم درم زراوند كرد قنطوريون رقيق جندبيدستر از هريك دو درم دارفلفل زيره زنجبيل نانخواه تخم كرفس مرمكى زعفران انيسون از هريك چهار دانك هليلهء زرد سورنجان ماهيزهرج از هريك دو درم و نيم خردل سفيد شيطرج هندى شحم حنظل وج تركى ملح هندى از هريك چهار دانك ادويه كوفته بيخته با آب كاكنج حب سازند شربتى دو درم باشد حبّ شيطرج ديكر اوجاع مفاصل و اعصاب و فالج و لقوه و احتباس حيض را نافع باشد صنعت آن صبر سقوطرى بيست درم خردل سفيد زنجبيل نمك هندى وجّ تركى شيطرج هندى از هريك يك درم فانيذ چهار درم ادويه كوفته بيخته باب كرفس حب سازند شربتى دو درم و نيم حبّ شيطرج منقول از قانون صنعت آن صبر سقوطرى زرد تربد سفيد مدبر سورنجان مصرى از هريك ده درم شيطرج هندى وج تركى ملح نفطى شحم حنظل غاريقون تخم هزاراسپند كه حرمل است مقل سكبينج از هريك دو درم زنجبيل دارفلفل فلفل مصطكى خردل انيسون قسط تلخ نانخواه از هريك يك درم افتيمون اقريط هليلهء سياه از هريك پنج درم كوفته بيخته باب كرنب يا كاكنج سرشته حب سازند شربتى دو درم باب